W dniu 6 sierpnia 2025 r. została przekazana do podpisu Prezydenta nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego – Ustawa z dnia 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, która usuwa budzący wiele wątpliwości art. 130¹a k.p.c.. Przepis ten pozwalał sądom odsyłać pełnomocnikom zawodowym (adwokatom, radcom prawnym, rzecznikom patentowym czy radcom Prokuratorii Generalnej) pisma procesowe z powodu braków formalnych. W praktyce powodowało to konieczność ich ponownego składania i przedłużało postępowanie – mimo że uchybienia zazwyczaj nie miały wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Uchylenie art. 130¹a oznacza, że pomyłki formalne nie będą już blokowały toku procesu. Zmiana ta ma realnie skrócić czas postępowań i ograniczyć nadmierny formalizm, który od dawna był krytykowany przez środowisko prawnicze.
Dlaczego nowelizacja jest istotna?
- eliminuje ryzyko zwrotu pisma z błahych powodów technicznych,
- zwiększa płynność postępowania sądowego,
- pozwala skoncentrować się na istocie sprawy zamiast na formalnościach.
W konsekwencji strony procesów mogą liczyć na sprawniejsze i bardziej przewidywalne prowadzenie sprawy.
Co dalej? Zapowiedź szerszych zmian
Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiedziało również kolejną, szeroką nowelizację procedury cywilnej (projekt oznaczony jako UD261). Jej celem będzie:
- uproszczenie i ujednolicenie przepisów wprowadzonych w ostatnich latach,
- zwiększenie przejrzystości postępowania,
- zapewnienie równowagi między szybkością procesu a poszanowaniem praw stron.
Projektowane zmiany są jeszcze na etapie prac legislacyjnych, ale można się spodziewać, że będą zmierzały w kierunku dalszej redukcji zbędnego formalizmu oraz dostosowania procedury do współczesnych potrzeb obrotu prawnego.
Podsumowanie
Uchylenie art. 130¹a k.p.c. to dobra wiadomość dla pełnomocników i ich klientów. Praktyczne doświadczenie pokazuje, że formalne zwroty pism często niepotrzebnie wydłużały sprawy, nie przynosząc realnej wartości dodanej. Najnowsza zmiana to krok w stronę bardziej efektywnego i przyjaznego postępowania cywilnego, a zapowiadane dalsze reformy mogą ten kierunek jeszcze wzmocnić.