OD 2026 ROKU NOWE ZASADY LICZENIA STAŻU PRACY

21 października ogłoszona została w Dzienniku Ustaw podpisana przez Prezydenta 16 października ustawa z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1423).

Nowelizacja ta wprowadza kompleksowe rozwiązania w zakresie zaliczania okresów aktywności zawodowej do stażu pracy. Jej celem jest ujednolicenie i poszerzenie katalogu okresów, które podlegają wliczeniu do stażu pracy, a tym samym zapewnienie równego traktowania osób wykonujących pracę w różnych formach prawnych. Dotychczas przepisy Kodeksu pracy przewidywały wliczanie jedynie okresów zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Nowelizacja rozszerza ten katalog, obejmując nim inne formy aktywności zawodowej.

Zgodnie z nowym art. 302¹ Kodeksu pracy, do stażu pracy zaliczać się będą m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (B2B), wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej czy innej umowy o świadczenie usług, a także członkostwo w spółdzielniach produkcyjnych i kółkach rolniczych. Wliczeniu będą również podlegały okresy zawieszenia działalności gospodarczej w celu opieki nad dzieckiem, pracy zarobkowej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy oraz – w niektórych przypadkach – okresy, w których dana osoba nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom, o ile zostaną odpowiednio udokumentowane.

Dokumenty potwierdzające te okresy będzie wydawał Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w formie elektronicznej, za pośrednictwem profilu informacyjnego, na wniosek osoby, której okresy mają zostać zaliczone do stażu. Wyjątkiem w tym zakresie jest dokumentacja pracy wykonanej za granicą, gdyż przepisy w tym zakresie milczą. Kierując się wskazówkami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przyjąć należy, że chodzi o każdy dokument, który w wiarygodny sposób potwierdza wykonywanie pracy zarobkowej u zagranicznego pracodawcy w okresie pobytu za granicą.

Co istotne – pracownicy będą mieli 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy na przedłożenie takich dokumentów swojemu pracodawcy. Brak udokumentowania w tym czasie uniemożliwi wliczenie okresu do stażu.

Co to oznacza dla pracodawców?

Dla pracodawców, nowe przepisy oznaczają konieczność aktualizacji uprawnień pracowniczych na podstawie dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy pracy. Może to wymagać ponownego przeliczenia urlopów, dodatków stażowych i odpraw. Jednocześnie ustawodawca wyłączył te okresy z obliczania okresu wypowiedzenia obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy umowy o pracę. W każdym razie, pamiętać trzeba, że pracodawca uwzględnia wyłącznie okresy udokumentowane, a obowiązek przedstawienia dokumentacji spoczywa na pracowniku.

Przepisy będą obowiązywać już od 1 stycznia 2026 r. dla jednostek sektora publicznego, natomiast dla sektora prywatnego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, tj. od 1 maja 2026 roku.

Nowelizację należy ocenić pozytywnie, ma bowiem charakter realnie wyrównawczy – po latach różnicowania form zatrudnienia ustawodawca uznaje, że każdy okres aktywności zawodowej zasługuje na uwzględnienie przy ustalaniu uprawnień pracowniczych.